1 – وظایف دانش آموزان:
ماده ۶۸- دانش آموزان در دوران تحصیل موظفند موازین اسلامی و مقررات آموزش و پرورش را در اخلاق و رفتار خویش رعایت کنند که اهم آنها به شرح زیراست :
۱- رعایت شعائر دینی .
۲- رعایت ادب و احترام نسبت به مدیر، معاون، معلمان، مربیان و دیگر کارکنان مدرسه.
۳- رعایت حسن رفتار و اخلاق و همکاری با سایر دانش آموزان.
۴- سعی شایسته در تحصیل، رعایت مقررات آموزشی و تربیتی، انجام فرائض دینی و مشارکت در فعالیتهای اجتماعی مدرسه.
۵- حضور به موقع در مدرسه و خروج از آن در پایان ساعات مقرر. (حضور در مدرسه در غیر ساعات مقرر برای استفاده از زمین ورزش، آزمایشگاه، کتابخانه، فعالیتهای پرورشی و … منوط به اجازه ولی دانش آموز و موافقت مدیر و به سرپرستی او یا یکی از کارکنان مدرسه مجاز خواهدبود.)
۶- حضور مرتب در مدرسه و کلاس درس در تمام مدتی که مدرسه رسماً دایر است.
۷- رعایت بهداشت و نظافت فردی و همکاری با دانش آموزان دیگر و مسئولین مربوط در پاکیزه نگهداشتن فضای مدرسه.
۸- استفاده از لباس، کفش، جوراب ساده و مناسب و اصلاح موی سر متناسب با شئون دانشآموزی برای پسران و رعایت حجاب مناسب برای دختران.
۹- خودداری از بکاربردن وسایل تجملی و آرایشی و پرهیز از همراه آوردن اشیاء گرانبها و وسایل غیرمرتبط با امور تحصیلی به مدرسه.
۱۰- خودداری از خرید و فروش در مدرسه به غیر از مواردی که در آییننامه شرکت تعاونی دانش آموزی پیشبینی شده است.
۱۱- مراقبت از وسایل شخصی و اهتمام در حفظ و نگهداری اموال، تجهیزات و ساختمان مدرسه. (چنانچه دانشآموزی به وسایل و ساختمان مدرسه یا سایر دانش آموزان خسارت واردآورد، باید خسارت وارده توسط دانشآموز یا ولی وی جبران شود).
تبصره – برگههایی که در موقع ثبت نام توسط دانشآموز و ولی او تکمیل میشود، باید حاوی اهم وظایف انضباطی دانش آموزان باشد تا ضمن آگاهی و توجه، دانش آموز و ولی او انجام این وظایف را تعهد کنند.
ماده ۶۹- مدیر موظف است در مواردی که دانش آموز تأخیر ورود مکرر یا غیبت غیر موجه داشته باشد، مراتب را به اطلاع ولی وی برساند تا با همکاری ولی چاره جویی لازم معمول شود چنانچه غیبت دانش آموز پسر مشمول وظیفه عمومی بیش از حد مقرر در ماده ۳۹ این آییننامه باشد مدیر موظف است مراتب ترک تحصیل وی را به مراجع مربوط اعلام کند.
ماده ۷۰- غیبت غیر موجه و تأخیر ورود دانش آموز در دفتر انضباطی ثبت و موجب کسر نمره انضباط میشود و در صورت تأخیر ورود مکرر یا غیبت بیش از حد ،مدیر مدرسه موظف است با نظر شورای مدرسه تصمیم مقتضی را برابر مفاد ماده ۷۶ اتخاذ نماید و مراتب را کتباً به ولی دانش آموز ابلاغ کند.
۲ – ترغیب و تشویق:
ماده ۷۱- مدیر مدرسه باید برای ترغیب دانش آموزان به انجام صحیح وظایف خویش برنامههایی را تهیه و با تأیید شورای مدرسه اجرا کند.
ماده ۷۲- دانش آموزانی که وظایف خود را به نحو شایسته انجام میدهند، به روشهای زیر مورد تشویق قرار میگیرند:
۱- تشویق شفاهی در کلاس در حضور دانش آموزان.
۲- تشویق شفاهی در مراسم آغازین در حضور کلیه دانش آموزان.
۳- تشویق کتبی و شفاهی در کلاس و اعلام آن به ولی دانش آموز.
۴- تشویق کتبی و شفاهی در حضور کلیه دانش آموزان .
۵- اعطای جایزه یا لوح تقدیر با امضای مدیر مدرسه در حضور همه دانش آموزان.
۶- تشویق کتبی و اعطای لوح تقدیر از طرف اداره آموزش و پرورش.
۷- معرفی برای شرکت در اردوهای تربیتی، آموزشی و فرهنگی.
۸- اعطای نشانهای دانش آموزیبرابر ضوابط مصوب شورای عالی آموزش و پرورش.
تبصره – اتخاذ تصمیم در مورد بند ۱ با معلم و مربی دانش آموز و بندهای ۲ لغایت ۵ توسط مدیر مدرسه وبندهای ۶ و ۷ پس از تأیید شورای مدرسه انجام خواهد گرفت.
ماده۷۳- در انجام هرنوع تشویق باید موارد ذیل رعایت شود:
۱- برنامههای تشویقی مدرسه باید منجربه تشویق و انگیزش درونی در دانش آموزان شده و روح امید، تعاون، عشق به کار و کوشش و جدیت را در آنان توسعه دهد.
۲- ملاک اصلی در تشویق، سعی و کوشش دانشآموز و میزان پیشرفت وی در مقایسه با وضع قبلی خود باشد.
۳- تشویق باید به گونهای انجام پذیرد که علت آن برای فردی که تشویق میشود و سایر دانش آموزان روشن باشد.
۴- جوایزی که تهیه میشود باید متناسب با سن و ذوق دانش آموز باشد و ارزش آموزشی و تربیتی آن مورد توجه قرار گیرد.
۵- خلاصه تشویقهای مهم باید در پروندۀ تحصیلی دانش آموزان درج شود و در صورت عدم حضور اولیا به نحو مناسب به اطلاع آنان برسد.
۶- تشویق هیچ دانش آموزی نباید سبب تحقیر دانش آموز دیگری شود و در اعمال تشویقها نباید تبعیض و استثنایی بین دانش آموزان قائل شد.
۳ – تنبیه:
ماده ۷۴- قصور و سهلانگاری دانش آموزان نسبت به انجام وظایف خود تخلف محسوب میشود مدیر، شورای مدرسه، معاونان و مربیان موظفند قبل از اعمال هرگونه تنبیه از وضع و موقعیت محصل آگاهی یابند و در جستجوی انگیزه و علت تخلف برآیند و نسبت به رفع آن اقدام کنند.
ماده ۷۵- تنبیه باید توجه دانشآموز را به اشتباه خود جلب و زمینه مناسب را برای ایجاد رفتار مطلوب در وی فراهم نماید لذا اعمال تنبیه باید متکی به یافتههای علمی و استفاده از الگوهای مناسب تغییر رفتار باشد تا موجب تجّری دانشآموز و اصرار وی بر تکرار اشتباه نشود.
ماده ۷۶- دانش آموزان متخلفی که راهنماییها و چارهجوییهای تربیتی، در آنها مفید و مؤثر نمیافتد، با رعایت تناسب به یکی از روشهای زیر مورد تنبیه قرار میگیرند:
۱- تذکر و اخطار شفاهی به طور خصوصی.
۲- تذکر و اخطار شفاهی در حضور دانش آموزان کلاس مربوط.
۳- تغییر کلاس، در صورت وجود کلاسهای متعدد در یک پایه با اطلاع ولی دانش آموز.
۴- اخطار کتبی و اطلاع به ولی دانش آموز.
۵- اخراج موقت از مدرسه با اطلاع قبلی ولی دانشآموز، حداکثر برای مدت سه روز.
۶- انتقال به مدرسه دیگر.
ماده ۷۷- اعمال هرگونه تنبیه دیگر از قبیل اهانت، تنبیه بدنی و تعیین تکالیف درسی جهت تنبیه ممنوع است و در اعمال تنبیهات نباید بین دانش آموزان تبعیض و استثنایی قائل شد.
ماده ۷۸- اعمال تنبیه مندرج در بندهای ۱ و ۲ بر عهده معلم و مربی مربوط و بند ۳ بر عهده مدیر و بندهای ۴ و ۵ پس از موافقت شورای مدرسه بر عهده مدیر است. در مورد بند ۶ علاوه بر تأیید شورای مدرسه، اخذ موافقت اداره آموزش و پرورش نیز ضروری است.
ماده ۷۹- در دبیرستانها و هنرستانهای وابسته به سایر وزارتخانهها، سازمانها و مراکز غیر وابسته به آموزش و پرورش و سایر واحدهای آموزشی که به علت منحصر به فرد بودن یا نظایر آن، انتقال دانشآموز از یک مدرسه به مدرسه دیگر ممکن نمیباشد، در صورت استمرار تخلف، شورای مدرسه با موافقت اداره آموزش و پرورش نسبت به اخراج دانش آموز از آن مدرسه اقدام مینماید.
تبصره- در مواردی که لازماست ولی دانشآموز در جریان تخلف فرزندش قرار گیرد، باید قبلاً حساسیتهای ولی بررسی و آنگاه با روش مناسب او را در جریان رفتار فرزندش قرار داد.
ماده ۸۰- در صورتی که دانش آموزی به علت تخلف از مدرسهای به مدرسه دیگر منتقلشود و نهایتاً تشخیص داده شود که نظم آموزشی و تربیتی را برهم میزند و موجب انحراف و گمراهی دانش آموزان دیگر میشود، با تأیید شورای مدرسه و موافقت اداره آموزش و پرورش مربوط در نوبت اول از حضور در مدارس منطقه یا ناحیه آموزشی مربوط و برای نوبت دوم تا مدتی که ادارهکل آموزش و پرورش استان تعیین مینماید، از حضور در کلیه مدارس محروم میشود و از اولیای او خواسته میشود که تعلیم و تربیت فرزند خویش را بیرون از مدرسه برعهده گیرند.
ماده ۸۱- اعمال تنبیهات انضباطی مقرر در این آییننامه باید با رعایت نکات زیر انجام پذیرد:
۱- تنبیه انضباطی باید روشنگرانه و آگاه کننده باشد.
۲- به شرایط جسمی و روانی، سنی، خانوادگی و اجتماعی دانشآموز توجه شود.
۳- تنبیه با تخلفی که دانش آموز مرتکب شده، متناسب باشد و ترتیب و تدریج مناسب در اجرای تنبیه رعایت شود.
۴- خیرخواهی مدرسه برای دانش آموز و ولی او بیان و روشن شود.
۵- فاصله زمانی بین وقوع تخلف و اجرای تنبیه، نزدیک و منطقی باشد.
۶- شیوههای جبران تخلف به دانش آموز ارائه گردد و از او خواسته شود که خطا و تخلف خود را جبران کند.
۷- در اجرای تنبیه، آبروی دانش آموز حفظ شود و از تنبیه در حضور جمع جز در موارد ضروری اجتناب گردد.
۴- وظایف مدرسه در ارتباط با مقررات انضباطی:
ماده ۸۲- مدیر مدرسه موظف است همکاران خود را نسبت به موارد انضباطی آگاه کند و ممنوعیت تنبیه بدنی را تذکر دهد و در صورت مشاهده تخلف، مراتب را جهت اطلاع و اقدام لازم به اداره آموزش و پرورش منطقه گزارش دهد.
ماده ۸۳- تنبیه و تشویق اعمال شده و نتیجه آن در رفتار دانش آموز باید در دفتر انضباطی دانش آموزان درج شود و در تعیین نمره انضباط وی مورد توجه قرار گیرد.
تبصره – سوابق تخلف و تنبیه دانشآموز در پایان هر سال تحصیلی امحاء خواهد شد تا سابقه نامناسبی برای دانش آموز باقی نماند.
ماده ۸۴- چنانچه دانشآموزی به اتهام جرمی از طریق مراجع قضایی بطور موقت بازداشت شود، پس از آزادی، شورای مدرسه نحوه ادامه تحصیل وی را تعیین میکند که پس از تأیید اداره آموزش و پرورش اجرامی شود. مدت بازداشت دانش آموز به عنوان وقفه تحصیلی محسوبمیشود.
ماده۸۵- مدیر مدرسه موظف است با همکاری معلمان، مربیان و شورای دانش آموزان، وظایف دانش آموزان و چگونگی تشویقها و اجمالی از تنبیههای پیش بینی شده در این آییننامه را به تناسب سن و فهم دانش آموزان و به اقتضای شرایط، به آنان آموزش دهد.